عمارت یا خانه باغ اکبریه در شهر بیرجند استان خراسان جنوبی، در انتهای خیابان معلم واقع است. این بنای تاریخی باشکوه در اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجار و به دستور شخصی به نام شوکت الملک پایه ریزی شده است. باغ اکبریه از جمله بناهای تاریخی برجسته و مهم ایران به شمار می آید و در جمله آثار ملی ایران و میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است.

باغ اکبریه حدود 35000 مترمربع مساحت دارد و شامل قسمت های مختلفی است. در این محوطه دو باغ وجود دارد؛ یکی در جنوب و باغ اصلی در شمال که مساحت بیشتری را فراگرفته است. ساختمان های اصلی این مجموعه شامل عمارت اصلی، عمارت حشمت الملک، فضاهای خدماتی و اصطبل است. این باغ نیز همانند سایر باغ های ایرانی از الگوی چهارباغ دوران هخامنشی پیروی کرده است. باغ دو محور اصلی دارد؛ یکی محور شمالی-جنوبی که جنبه تفریحی و تفرج دارد و محور عملکردی که هر کدام یک ورودی در رستای خود دارند. محور اصلی باغ با درختان بلند کاج و درختچه های شمشاد به عمارت اصلی منتهی می شود که در دو طبقه ایجاد شده است. در مقابل عمارت اصلی همانند سایر عمارت ها و باغ های ایرانی حوضچه آبی قرار گرفته است. فضاهای سبز و مفرح در ادمه محور اصلی و پست عمارت اصلی ادامه دارد و زیبایی های این باغ را چند برابر می کند.

 

باغ اکبریه همانند سایر باغ های ایرانی، هوشمندی و ذوق ایرانیان را در بکارگیری عناصر طبیعت در معماری باغ ها، عمارت ها و بناها با کاربری مختلف نشان می دهد. این باغ علاوه بر معماری زیبای متداول در عمارت ها و باغ های ایرانی، فضایی سرسبز و مفرح شامل دارد. این باغ یکی از نمونه های هنری معماری ایران زمین است و محلی جذاب برای گردشگران و دوستداران فرهنگ و هنر ایران زمین است.